Verzoening

Verzoening.

Nee, ik was het niet van plan om het te volgen, gisteren, wat er in Kampen gebeurde. Had me voorgenomen me er verre van te houden. Het lag immers al zover achter me. En een keuze erin maken hoefde ik ook al niet. Immers, geen lid meer van de NGK en al vijftig jaar niet meer van de GKV. Dus ’t ging en gaat mij niet meer aan.
En toch was er iets wat me er nieuwsgierig naar maakte, en me toch deed besluiten om in te schakelen op de live-stream vanuit Kampen.
Dat was ’s morgens tegen tienen. Met de bedoeling om even te kijken…

Een 'even' dat uiteindelijk uren ging duren, en tenslotte pas eindigde ’s avonds om negen uur.
Want wat eerst nog gewone nieuwsgierigheid was, even kijken of ik ook bekenden zie, veranderde gaandeweg in: er gebeurt iets in ‘mijn kerken’, in de kerk van m’n jeugd en eerste huwelijksjaren, en in de kerk waar we een groot deel van ons leven bij hoorden. En net als toen zat ik er, zonder dat ik dat wilde, opeens weer middenin, en kon ik niet meer stoppen met kijken.
En alle andere plannen die ik had voor de dag van gisteren deden er opeens niet meer toe.

En daardoor werd het een dag boordevol emoties. Negatieve en positieven emoties.
En ‘k geef het eerlijk toe, in eerste instantie waren het vooral negatieve emoties. Vooral toen ze bij het punt kwamen waar de vergadering de mogelijkheid werd geboden om persoonlijke schuld te belijden. Eerst bleef het stil.
Vervolgens beleed de voorzitter van de GKV-synode zijn persoonlijke schuld, gevolgd door de voorzitter van de Landelijke vergadering, en kwamen er nog enkelen naar voren. Boos maakte me dat. Boos omdat juist bij mij al dat aangedane leed, waarbij het me niet eens het meest zelf betrof, maar anderen, die ik er kapot aan had zien gaan, weer naar boven kwam. En ‘k maakte opnieuw mee hoe, bijvoorbeeld, Jan Houtman eronder had geleden, en hoe Wim Borgdorff eraan kapot ging. Maar ook m’n eigen pijn erom, de manier waarop ik erom veroordeeld werd door, met name, m’n vader en andere familieleden. Voor altijd ’t kind dat niet deugde, omdat ze in de verkeerde kerk zat… En gedoemd om verloren te gaan. Want ze wisten het allemaal zeker, wie niet in de ware kerk zit kan het hiernamaals wel vergeten!

En ’t maakte me nog bozer toen al dat aangedane leed, dat niet meer recht te breien is, omdat veel van de toen erbij betrokkenen niet meer leven, symbolisch in een kruik werd gestopt, inclusief de vele tranen van toen, waarna die kruik verzegeld werd, om nooit meer open te gaan…
Stampvoetend van machteloze woede en verdriet liep ik hier rond. Hoe durfden ze!
Dachten ze nu werkelijk dat dat kon? Dat het verdriet en de pijn daarmee uit te wissen was? Door een trucje! Door het  in de doofpot stoppen?!
In doofpotten gaat het immers smeulen en stinken... Net als onder mantels der liefde.

Daarnaast miste ik Arnold, met wie ik dit niet meer kon delen, die dit niet meer mee kon maken. En bij m’n kinderen hoefde ik er ook al niet mee aan te komen. Omdat het voor hen een heel ver van m’n bedshow was. Immers, zij begrepen niets van die kerkscheuring van toen, en al helemaal niet wat dat voor ons had betekend. Hoe verscheurd we er door waren geweest. Mede door onszelf, omdat we hen er niet mee op wilden zadelen, met dat verleden.
Iets wat je trouwens gisteren ook zag tijdens de uitzending, want ’t aantal jongeren dat erbij was, was op de vingers van één hand te tellen, waarmee ze duidelijk lieten zien: dat was toen, en gaat ons niet aan. Terwijl juist zij het zijn die straks verder moeten, als ooit die ene kerk er komt. Dan is het hun kerk, en niet meer de kerk van hun ouders! Waar ze blijkbaar, van beiden kanten, nu geen interesse voor hadden. En ook dat was moeilijk en voor mij onbegrijpelijk.

Maar ’t beste deel moest nog komen. En dat kwam er. In de avonddienst. Waarin niet alleen gezamenlijk de Maaltijd van de Heer gevierd werd, een groot wonder, maar vooral heel intens door beiden kanten schuld beleden werd. Een diepe en grote schuld over een breuk die meer dan 50 jaar duurde. Die mensenlevens kostte en die mensen voor altijd de kerk uit heeft gejaagd. Een schuld die nu royaal beleden werd.
En pas toen kwam er bij mij een beetje heling, en een beetje ruimte om te kunnen vergeven.

Of het écht ooit allemaal over zal gaan, dat zal de tijd moeten leren. En of er écht ooit één kerk zal komen, zonder dat er in beide kerken gewonden achterblijven, en zonder een nieuwe scheuring zal ook de tijd moeten leren. Maar aan de mensen die gisteravond bij elkaar waren zal dat niet liggen.
En ach, dat ‘het zo spoedig mogelijk’ nu uit de verklaring is gehaald, een kniesoor die daar nog op let. En dat dit nog maar het begin is van de verlovingstijd… Het begin is er in ieder geval.

En desondanks kon ik het toch niet laten om nog één keer die andere Open Brief op te zoeken, te lezen en hier te plaatsen. Een brief die voor mij vele malen meer zegt over toen dan die andere Open Brief, die zogenaamd de aanleiding was tot… Een brief, geschreven door één van de opstellers en ondertekenaars van die andere Open Brief. En 'k weet zeker dat hij, als hij nog geleefd zou hebben, erbij geweest zou zijn gisteren. En dankbaar de uitgestoken hand aanvaard zou hebben.

"Wellicht heeft het je verwonderd dat ik sinds de verschijning van de OB aan de Tehuis - Gemeente te Groningen, vrijwel nooit iets gezegd of geschreven heb over de inhoud, de noodzaak, de bestrijding van deze brief. Daarvoor waren verschillende redenen. In de eerste plaats was de kritiek die al vrij kort na de verschij¬ning van de OB werd ingebracht door Dr. Trimp en Prof. Kamphuis van dien aard, dat ik een discussie met deze broeders zinloos achtte. Wat zij schreven getuigde van zo'n giftig wantrouwen, dat ik geen mogelijkheid zag dit te doorbreken. Althans niet door een discussie. Maar er is nog een andere reden waarom ik tot nu toe niet sprak of schreef. Ik heb er nl. niet de minste behoefte aan om aanhangers van de OB te werven. De OB is geen 67ste Bijbelboek of een vierde formulier van enigheid. Iedereen mag het, wat mij betreft, over de hele linie oneens zijn met de schrijvers van de OB. Dat is voor mij geen reden om niet vrij en blij met ze samen te leven in de kerk van de Here Jezus. Want het gaat er in de kerk niet om of je achter de OB staat of tegen de OB bent, maar of je de Here Jezus wilt volgen."

"Maar, zal je vragen, ben je dan niet gevoelig voor het dringend appèl dat sommigen - soms met tranen in de ogen - op je doen om de OB terug te nemen of je handtekening daaronder te herroepen, om de minste te willen zijn en dit struikelblok weg te nemen? Laat ik het je ronduit zeggen: ik ben daar uitermate gevoelig voor. En ik heb al vele malen overwogen, of ik mijn handtekening zou herroepen. En ik weet hetzelfde van andere ondertekenaars.
 
Als ik werkelijk de kerken een dienst kon bewijzen door m'n handtekening terug te nemen, dan zou ik het vandaag nog doen. Ik hoop dat je me wilt geloven: als dit een zaak was van "de minste willen zijn", dan zou ik  er zelfs nooit over gedacht hebben enige medewerking te geven aan de tot standkoming en de publikatie van de OB. Maar de werkelijkheid is: dat ik niemand een dienst bewijs door de OB voor mijn deel van tafel te nemen: dat de kerken er niet mee gebaat zijn, wanneer alle vijfentwintig ondertekenaars de OB uit de circulatie zouden nemen.

Want zij die hierom vragen gaan er blijkbaar van uit: dat de ellende en de verwarring in onze kerken te wijten zou zijn aan de verschijning van de OB, of dat de verwarring hierdoor vergroot is. En dat is een vergissing! 

De OB is niet zomaar uit de lucht komen vallen. Er was alle reden om een paar dingen eens hardop te zeggen. Want hoe was in 1966 de situatie? In Groningen was Ds. van der Ziel geschorst. Een aantal mensen kon - om des gewetens wille- deze schorsing en afzetting niet erkennen, zónder overigens de band met de kerk van Groningen -Zuid en met de zusterkerken in het land te verbreken. In het zuiden (Brabant en Limburg) werden meerdere kerken niet meer gerekend tot het verband van de Geref. Kerken, omdat zij weigerden de banden met de zusterkerk Breda te verbreken. De Particuliere Synode van het zuiden had uitgesproken dat alles gedaan moest worden om te komen tot een schorsing van Ds. Telder. Op meerdere plaatsen in ons land ( Beverwijk, Utrecht-Centrum, Kampen, Gorinchem) was de scheuring reeds een feit; en in enkele gevallen werden scheuringen wettig verklaard door de meerdere vergaderingen. In meerdere plaatsen werd reeds jarenlang de samenwerking bemoeilijkt, doordat onderlinge verschillen op de spits gedreven werden en men weigerde om elkaar als broeders en zusters allround te aanvaarden. Sinds 1961 verlieten per jaar ongeveer 500 mensen (een flinke gemeente) onze kerken om zich bij de synodale kerken te voegen of om de kerk gewoon, uit teleurstelling, de rug toe te keren. En vlak voor de verschijning van de OB verliet Ds. Gerber - als veertigste predikant, sinds 1944 - onze kerken, om zich te voegen bij de synodale kerken.
We konden toen in de pers allerlei kreten horen als: kunnen wij onze dominees nog vertrouwen?"

"Het was vooral dit laatste, dat bij mij het verlangen wakker maakte om tegen ons kerkvolk eens twee dingen duidelijk te zeggen:
1) Mensen, wij staan met beide benen en met heel ons hart in de vrijgemaakte kerken.
2) Maar in deze kerken willen wij gewone Christenen zijn, die leven van de barmhartigheid Gods; die alleen het Evangelie van de Here Jezus willen verkondigen; en die ieder willen aanvaarden die met ons buigt onder het Evangelie van Christus. Daarom weigeren wij broeders en zusters in de Here Jezus, wáár ze ook staan, los te laten."

"Natuurlijk hebben we overwogen, dat een duidelijk zeggen van deze dingen met zich mee zou kunnen brengen, dat wij zelf verstoten zouden worden; dat de geest van scheurmaking en van het steeds - enger - maken van de ruimte in de kerk in nog grotere felheid openbaar zou worden, doordat men ook ons zou gaan uitwerpen. Ik moet je bekennen: ik heb dit gevaar gezien, maar ik heb het onderschat. Ik heb niet vermoed, dat het sektarisme zó venijnig, zo hard, zo zonder enige scrupules zou toeslaan. Ik heb gehoopt dat velen tot bezinning zouden komen en dat we weer zouden beginnen elkaar te aanvaarden, zoals Christus ons aanvaard heeft. 't Is anders gegaan. Op een ontstellende wijze heeft de OB de geesten openbaar doen worden."

"In deze situatie heeft intrekking van de OB geen enkele zin. Afgezien van het feit dat het een immorele zaak zou zijn de handtekening onder de OB terug te nemen, terwijl je de inhoud van die brief volledig voor je rekening blijft nemen - afgezien daarvan is de geest van scheurmaking en uitsluiting en van verenging der kerkgrenzen zo duidelijk openbaar geworden, dat het alleen een tegemoetkoming aan dit kwaad zou zijn als we de OB van tafel namen. We zouden minstens de schijn wekken, alsof dit sektarisme enig recht van bestaan heeft in de Geref. Kerken."

"Over deze zaak tenslotte nog één opmerking. Ik kán mij een situatie indenken, en ik hoop dat dat nog eens gebeurd, dat we in de weg van een broederlijk gesprek zouden komen tot een aanvaarding van elkaar én van allen die buigen onder het Evangelie. Ik kan me ook indenken, dat dan gevraagd zou worden: laten we nu alle beschuldigingen van weerskanten in de kachel stoppen. En laten we ook de OB in het archief doen om er nooit meer naar om te kijken. Dan zou niet alleen ik, maar dan zouden alle ondertekenaars daartoe stellig onmiddellijk bereid zijn. Voor een broeder doe je toch alles wat maar menselijk - mogelijk is.
Ja. voor broeders zwicht ik, maar niet voor terreur, althans niet in de kerk van Jezus Christus."


Naam:  
Persoonlijke info onthouden?

Email:
URL:
Reactie:Emoticons / Textile

Tsjongejonge... die duivelse spammers weten van geen ophouden. Deze reactiemogelijkheid is alleen bedoeld voor mensen die het beste met elkaar voor hebben. Daarom, beloof je dat je je als een engeltje zult gedragen?
Vul hieronder in: (het enige toegestane antwoord is: ja)


  ( Register your username / Log in )

Kattenbel: Ja, stuur mij email als iemand anders reageert.  

Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of email-adres in te typen.