Foei!!

Het zijn nog dezelfde klanken als toen, in 1973/74 die ik nu weer hoor en lees,

in een artikel in het Nederlands Dagblad n.a.v. het overlijden van Robert Long.

Een schande was het, dat ik die plaat gekocht had,
een plaat van iemand die tegen God is en tegen Jezus.
Een schande én foei, foei, foei!! 

Zelf heb ik dát er nooit in gehoord, in niet één van z'n liedjes.
Wel kritiek, kritiek op alles wat hypocriet was en is. 

En zoals zo vaak, als ik dergelijke liedjes/reacties hoor/lees op het christelijk geloof,
overviel me ook bij hem een gevoel dat je het best kunt omschrijven met ontferming,
met erbarmen... 

En zoals zo vaak stelde ik me ook bij hem altijd de vraag:
wie of wat heeft je zo beschadigd dat je dit móet zingen, moet uitdragen?

Het zal niet 'de wereld' geweest zijn buiten de kerk,
maar de wereld binnen de kerk, kerkleden, dominees, pastoors, priesters, voorgangers,
die hem zo cynisch over het geloof hebben gemaakt. 

Want alleen iemand die het hypocriete aan den lijve heeft ervaren,
kan zó erover zingen.
Alleen iemand die weet waar het over gaat, kan zingen:
Redt Jezus uit de goot!

dondersteen schreef op 15 December '06 - 16:51 ;

En zo is het precies!

dondersteen (link)  · reageer op dondersteen

Arjen schreef op 16 December '06 - 14:10 ;

Via een omweg kwam ik op je weblog. Ik heb er wat doorheen gescand, en daarbij bleef ik haken bij je reactie op Robert Long.
Eerlijk gezegd vraag ik me af of je deze zanger wel goed hebt begrepen. Het is ook zo dat ik denk dat de redacteur van de Volkskrant beter door had wat Robert Long bezielde. Het kan natuurlijk zijn dat je zelf gekleurd bent door je eiegn geschiedenis (dat vermoed ik tenminste uit je reactie). Maar ik vraag me dus af of die gekleurde bril klopt als je het over Robert Long hebt.

Zijn afzetten is geen afzetten tegen de kerk – op zoek naar een diepere dimensie – maar (term van de Volkskrant) een bewuste provocatie.
Kijk, het klinkt natuurlijk aardig: Jezus redt, Jezus redt, enkel door het gebed. En haal alle franje er maar vanaf.
Daar ben ik het van harte mee eens.

Maar lees eens andere delen van de tekst van het lied. Ik durf het bijna niet uit te typen. Nee, ik doe het niet eens, het is de godslasterlijk om te vermelden. Dat is niet het willen terug vinden van de kern, het is een bewust provoceren. Daarmee kom je nooit bij de kern uit.

Kortom: ik denk dat je met je reactie totaal geen recht doet aan de intenties van Robert Long. Hij zei zelf dat hij bewust wilde provoceren. Dat is geen zoektocht naar de kern, dat is het zoeken van aandacht voor zichzelf.

Arjen  · reageer op Arjen  · lees reactie van Ettje

Ettje schreef op 17 December '06 - 00:08 ;

In reactie op Arjen; Zo heel groot was die omweg niet :-) Gewoon via de site van m’n zoon Gert Jan, die naar mijn site verwees!

Maar, wat jij niet durft, durf ik wel!
En ‘k ben eerlijk gezegd heel benieuwd om van je te horen wat hierin Godslaster is.

Toen het Christendom op aarde kwam
En ieder mens het recht ontnam
Om zo te leven als hij dacht dat het goed was
En heel de aardkorst dik bevlekt met bloed was
Werd het meteen de hoogste tijd
Dat heidenen na zware strijd
Door legers door de kerk geleidt
Van hun cultuur werden bevrijdt

Dat hield men eeuwenlang in stand
Vol liefde werd de rechterhand
Van dieven, slaven, kinderen en vrouwen
Als zij een misstap deden, afgehouwen
Men zorgde voor een schuldcomplex
Wanneer je rondliep in iets geks
Of je ten buiten ging aan sex
Je stond al snel bekend als heks

Jezus redt, Jezus redt, alle mensen opgelet
Jezus redt, Jezus redt, enkel door het gebed

Soms wordt een land vol hongersnood
Bezocht door weer zo’n vrome kloot
Die steeds dezelfde oude kool komt stoven
En roept, vanuit zijn draagstoel blijft geloven
Die zegenend naar mensen zwaait
Voor ieder lijk zijn hoofd omdraait
Elk argument van tafel maait
En steeds opnieuw de mensen paait
Al jaren gaan er stemmen op
Voor pil en voor geboortestop
Maar Rome weigert steeds om te beperken
Dat zou de zedeloosheid maar versterken
Elk recht wordt u nog steeds betwist
En sex blijft steeds de anti-christ
Hij die door zijn orgaan slechts pist
Heeft steeds voor duizenden beslist

Jezus redt, Jezus redt, alle mensen opgelet
Jezus redt, Jezus redt, enkel door het gebed

Maar kijk, men is veranderd want
Rooms-katholiek en protestant
Begonnen toch hun grip wat te verliezen
Men moest toch wel een andere koers gaan kiezen
Men was geweldig in zijn sas
Want wat ontdekte men alras
Toen men nog eens de bijbel las
Dat Jezus ook een hippie was
De wereld kraakt aan alle kant
En grote delen staan in brand
Je zou dus zeggen, helpt het onheil weren
Het gehuichel moeten wij de rug toe keren
Maar niets daarvan, vergeet het maar
Het is Boedha hier, Jehova daar
Men draaft getuigend door elkaar
En heeft de oplossing al klaar

Jezus redt, Jezus redt, alle mensen opgelet
Jezus redt, Jezus redt, enkel door het gebed

Het is maar al te waar helaas
De paus, de kerstman, sinterklaas
Ze zijn al eeuwen lang de baas
En eeuwen lang al even dwaas

Jezus redt, Jezus redt, alle mensen uit de nood
Jezus redt Jezus redt Jezus uit de goot

Het is inderdaad provoceren.
Maar in mijn ogen wel met de bedoeling:
kijk nu eens waar het werkelijk om gaat!
Maar misschien moet je daar wel een speciale antenne voor hebben om dat aan te voelen of in te voelen.
Zeker is in ieder geval: jou en mij past geen oordeel over Robert Long. Zoals ik ook al op de site van GJ schreef: ieder oordeel voor het laatste oordeel is een vooroordeel!

Ettje (link)  · reageer op Ettje

Arjen schreef op 19 December '06 - 15:06 ;

Ik ken je zoon Gert Jan niet, volgens mij zijn site ook niet, hoewel ik er toevallig op kan zijn gekomen.

Ik heb mijn commentaar op Robert Long gebaseerd op meer dan alleen de tekst van dit lied, ik las het in de context van zijn cabaret-programma met Leen Jongewaard, dus meer dan de tekst van de LP, waar dit lied op staat.

Ik kan me voorstellen dat een zoon van een gescheiden moeder, die in Ederveen opgroeit, het zwaar te verduren heeft, omdat hij en zijn moeder buiten de gevestigde kaders vallen. Dus in zoverre kan ik me voorstellen dat Long tégen de kerkelijke structuren ageerde.

Je opmerking ‘misschien moet je daar een speciale antenne voor hebben om dit aan te voelen of in te voelen’: dat is lastig om daar een reactie op te geven. Iemand’s gevoel onttrekt zich namelijk aan iedere discussie. Ik kan in hetzelfde verband ook zeggen: “misschien moet je een speciale antenne hebben om aan te voelen of in te voelen hoe bewust provocerend Robert Long zijn liedjes zong”. Die opmerking onttrekt zich dan ook aan verdere discussie.

Ik ben het helemaal eens met het idee dat niet wij het laatste woord hebben over de diepere beweegredenen van Robert Long. Dat oordeel komt aan God toe.
Je slotzin: ieder oordeel voor het laatste oordeel is een vooroordeel vind ik dan ook heel knap (waar heb je hem vandaan, of is het een uitspraak van jezelf?).

Maar tegelijkertijd vind ik die uitpraak ook erg ingewikkeld. Want toen ik vorige week je site door nam viel het me juist op (en dat is me dan ook bijgebleven) hoe vaak je zélf een oordeel uitspreekt over organisaties, politieke partijen, kerken, landen, maar ook over individuele personen. Ook het instemmend knikken bij zo’n lied als van Robert Long is in feite een oordeel: je stemt impliciet met hem in dat al die organisaties en standpunten maar onzin zijn en dat de Paus, de kerk en alles in feite hypocriet zijn.

Ik vind de inhoud van je site dus tegenstrijdig met wat je op dit punt beweert. Tegelijk zou ik je willen vragen: zie je al die oordelen die ik bij jou lees dan tegelijk ook als vooroordelen? Kun je dan niet beter het publieke oordeel over die personen en organisaties achterwege laten. Van vooroordelen is namelijk nooit iemand wijzer geworden.

Arjen  · reageer op Arjen  · lees reactie van Ettje

Ettje schreef op 20 December '06 - 17:32 ;

In reactie op Arjen; ‘k Denk dat we uitgepraat zijn. We verschillen hierover van mening, en dat mag gelukkig in ons land. En ‘t misverstand: dat ik je verwarde met iemand anders is inmiddels opgelost. Sorry, daarvoor.

Ettje (link)  · reageer op Ettje

Arjen schreef op 02 Januari '07 - 16:23 ;

Ik moest toch nog aan je denken toen ik vandaag bij kennissen de bijlage van het Nederlands Dagblad van zaterdag las. Het was een artikel over Robert Long. Maar dan niet zo vers van de pers, maar later geschreven, met vermelding van een groot aantal bronnen.
Zo is de schrijver ook in Ederveen op bezoek geweest om de mensen daar te bevragen over de jeugd van Long, of (ben zijn echte naam kwijt).
De schrijver van die bijdrage (ook die naam ben ik kwijt) komt, alles afwegend, tot de conclusie dat het verzet tegen Long niet zijn jeugd in Ederveen is geweest en evenmin het orthodoxe geloof in die gemeenschap (voor mij is dat een verrassende conclusie, ik had gedacht dat een deel van zijn teksten met die jeugd afrekende). De teksten van Long hebben volgens de schrijver van dat artikel ook niet te maken met het willen behouden van de essentie van het geloof.

“We zijn uitgepraat”, schreef je, dus ik was er verder ook niet op in gegaan. Ik meld dit ook niet omdat ik mijn gelijk wil halen. Toch wilde ik je nog wel even wijzen op deze ‘brede’ bespreking in het Nederlands Dagblad. Meer gefundeerd volgens mij dan het eerste oordeel dat je er destijds aan gaf.

Zo, stiekum even vanaf mijn werk toch een stukje reactie. Nu weer aan het echte werk….

Arjen  · reageer op Arjen  · lees reactie van Ettje

Ettje schreef op 03 Januari '07 - 17:23 ;

In reactie op Arjen; Op de site van m’n zoon wijst ook al iemand op dat artikel in het ND. Online is het helaas niet te vinden, dus ik kan het zelf niet lezen.
Blijft de vraag over: denk je écht dat de mensen in Ederveen, zoveel jaar na dato eerlijk zullen zeggen: ja, inderdaad, wij hebben toen de moeder van Robert Long niet erg netjes, cq christelijk, behandeld?
Zeker in die tijd was het een schande als je ging scheiden… en je was écht aan de willekeur van de kerk overgeleverd als je ook nog eens financieel met ze te maken had…
Maar goed, we zijn er geen van beide bij geweest, dus moeten we het hebben van: horen zeggen…
Blijft voor mij overeind staan: dat kerkmensen zich eerst maar eens flink achter de oren moeten krabben, en zich af moeten vragen: hoe komt het dat iemand zó schopt tegen de kerk, voor ze er een oordeel over uitspreken.

Ettje (link)  · reageer op Ettje

arjen schreef op 05 Januari '07 - 17:38 ;

Het ND ligt ook in veel bibliotheken. Ik neem aan dat jouw woonplaats daar ook van voorzien is. Kun je gratis héél veel kranten lezen!

Reagerende op je opmerkingen: o.a. de onderwijzer van Robert Long werd geinterviewd. Robert viel in zijn gedrag niet op, werd niet extra gepest (voorzover waargenomen) en was in zijn herinnering geen buitenbeentje in de klas.

In tegenstelling tot wat de schrijver verwachtte heeft hij dus niemand uit die tijd gesproken die negatief over zijn (gescheiden) moeder sprak.

Wél heeft men uit opmerkingen van Robert zelf gehaald dat hij niet zoveel moeite had met Ederveen, dat hij “het dorpste aller dorpen” noemde.

De schrijver van het artikel wijst wel op de combinatie van zijn zeer strenge (gereformeerde) vader en zijn moeder die graag uit de toon viel in kleding, gedrag, luxe en het aangaan van relaties. Hij stelt ook de vraag: welke invloed heeft dat op Robert gehad? Twee ouders die zó tegengesteld zijn in denken en handelen? Op wie wil je dan als zoon gaan lijken?

Ik ben het met je eens dat als er kritiek is dat je dan ook je eigen handelen moet bekijken. Als er kritiek is op de kerk: heeft de kerk het er dan zelf naar gemaakt? Als er kritiek is op mijzelf: heb ik het er dan niet zélf naar gemaakt? Kritiek op jou zal er ook zijn en ik neem aan dat je dan ook naar jezelf kijkt.

En toch: je wekt de indruk dat je er min of meer van uit gaat dat de schuld van de kritiek op de kerk wel bij de kerk en bij de bevolking van Ederveen zal liggen. Uit dit artikel blijkt dat niet. Natuurlijk is zo’n bijdrage ook maar betrekkelijk, maar toch….

Vandaar dat ik in dit verband de bal toch ook even terug kaats:
Is je oordeel over de kerkelijke gemeenschap van Ederveen niet een vooroordeel? Immers: je schrijft zelf: ieder oordeel voor het laatste oordeel is een voor-oordeel. Als je consequent bent geldt dat voor dus voor alle oordelen die wij aan menselijk gedrag en handelen verbinden. Pas bij het laatste oordeel zullen we werkelijk weten hoe het zit….

arjen  · reageer op arjen  · lees reactie van Ettje

Ettje schreef op 05 Januari '07 - 21:28 ;

In reactie op arjen; Die onderwijzer moet dan ondertussen wel stokoud zijn…, zo rond de negentig, schat ik…
Bovendien kan ik me niet herinneren ergens over de schuld van de mensen in Ederveen gesproken te hebben, misschien moet je toch mijn eerste reactie op het artikel in het ND, geschreven direct na z’n overlijden nog maar eens lezen.

Ettje (link)  · reageer op Ettje

Arjen schreef op 06 Januari '07 - 14:07 ;

Die onderwijzer kan best net in de 80 zijn. Van zijn klasgenoten staat de leeftijd er wel bij.

Ik reageer op de suggestie die je wekt dat de (kerk)mensen in Ederveen zich achter de oren zouden moeten krabben. Daarmee wek je op zijn minst de indruk dat je dénkt dat zij aanleiding hebben gegeven tot zijn kritiek. Natuurlijk kan dat zo zijn, maar ik denk dat er veel meer aan de hand was.

Robert Long beschreef zijn vader als een zeer autoritaire Gereformeerde man. Zijn moeder was naar eigen zeggen een afstandelijke vrouw die slechts voor moeder door moest gaan, maar geen moeder voor hem was en geen aandacht voor hem had. Dat soort factoren leggen veel meer de basis voor iemand’s levensvisie en persoonlijkheid dan een dorp waarin je een paar jaar woont en waarin je kennelijk helemaal niet zo erg uit de toon valt, slechts als Einzelganger wordt gezien.

De woede op de kerk zou wel eens veel minder met Ederveen te maken kunnen hebben en veel meer de woede kunnen zijn op zijn vader. Vanuit dat licht gezien kun je misschien ook verklaren waarom hij van de Mavo werd gestuurd (kon niet met correcties omgaan en sloeg zijn leraar in elkaar).

Ik zie Robert Long in het verlengde van Theo van Gogh. Diens geschrijf over Joden en later over moslims had niets met vervelende jeugdervaringen met Joden of moslims te maken. Hij zocht gewoon een doel.

In de jaren ‘70 was dat doel vaak de kerk (‘Op de boekenmarkt is uw Gereformeerde opvoeding een daalder waard’.

Ik heb de indruk – ik heb een jaar van je weblog gelezen – dat je te vaak en te snel denkt dat het wel aan de kerk zal liggen. Daaruit verklaar ik ook je reactie “Foei’. Dat er tussendoor nog van allerlei andere verklaringen minstens zo aannemelijk kunnen zijn sla je mijns inziens te gemakkelijk over vanuit je eigen levensgeschiedenis.

Maar goed, we leven in een democratie, schrijf je en dus zijn er meerdere verklaringen toegestaan.
Jij wekt op zijn minst de suggestie dat Long en zijn moeder in het Gereformeerde Ederveen het zwaar te verduren hebben gehad, ik wek minstens de indruk dat zijn boosheid andere wortels heeft. Laten we het daar maar bij houden vanuit ons democratisch denken. Later zullen we horen hoe het werkelijk zat.

Het artikel over Long heb ik in de bieb bij mijn werk overigens nog aangetroffen, dus fiets in jouw woonplaats maar even naar de bibliotheek, als je nog op de hoogte wilt zijn.

Arjen  · reageer op Arjen

Ettje schreef op 06 Januari '07 - 21:51 ;

‘k Denk toch écht dat jij eerst eens moet leren lezen en nadenken over wat je gelezen hebt alvorens te reageren. Mijn logje ging enkel en alleen over wat het ND schreef n.a.v het overlijden van Robert Long.
Trouwens, de bijbel is heel duidelijk over hoe we over onze doden moeten spreken, namelijk: niet anders dan op een goede manier. Wat overigens iets totaal anders is dan wat er van gemaakt is: over de doden niets dan goeds.
En hiermee is wat mij betreft dit log gesloten!!

Ettje (link)  · reageer op Ettje


Naam:  
Persoonlijke info onthouden?

Email:
URL:
Reactie:Emoticons / Textile

Tsjongejonge... die duivelse spammers weten van geen ophouden. Deze reactiemogelijkheid is alleen bedoeld voor mensen die het beste met elkaar voor hebben. Daarom, beloof je dat je je als een engeltje zult gedragen?
Vul hieronder in: (het enige toegestane antwoord is: ja)


  ( Register your username / Log in )

Kattenbel: Ja, stuur mij email als iemand anders reageert.  

Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of email-adres in te typen.